QOS در سیسکو بخش اول


در  بحث QOS ما بدنبال اختصاص بهینه منابع به کاربران شبکه میباشیم. بنابراین نیازمند مدیریت منابع شبکه هستیم. ممکن است برخی این مدیریت را مدیریت ناجوانمردانه بدانند و برخی نیز آنرا مدیریت جوانمردانه تلقی کنند.زیرا گاهی ممکن است یک منبع را از کسی گرفته و به دیگری اختصاص دهیم.این کار ما ممکن است از دید کسی که منبع را از او گرفته ایم ناجوانمردانه باشد ولی در حقیقت ما بعنوان ادمین شبکه باید منافع جمع را درنظرگرفته و به دنبال اختصاص بهینه منابع شبکه به تمام مشتریان باشیم.

مثال ملموس این قضیه را میتوان در کار پلیس راهمنایی و رانندگی مشاهده کرد.برخی مواقع که افراد مهم مملکتی قصد عبور از مسیری را دارند، این پلیسها سایر مسیرها را مسدود میکنند تا مسیر تنها در اختیار مقامات مملکتی قرار بگیرد.بعد از اینکه این شخص با الویت بالاتر از خیابان مورد نظر عبور کردند، مسیر را برای دیگران باز میکنند تا آنها هم بتوانند از مسیر استفاده کنند.ممکن است افراد عادی اعتراض کنند که ما قبل از فلان شخصیت به سر چهار راه رسیده بودیم و نوبت ( حق ) ما بود که ابتدا ما عبور کنیم و بعد از ما، مقام ارشد عبور نماید.

اما اختصاص مسیر به فلان مسئول به این دلیل است که ایشان جهت رسیدگی به امور مملکتی ( که ما هم جزء ذینفعان آن هستیم ) ، دارای الویت بالاتری از سایر افراد بوده و بمحض رسیدن به سر جهار راه مورد نظر باید دیگران صبر کنند و ابتدا ایشان عبور نمایند.

بطور کلی در بحث QOS با چهار مولفه سر و کار خواهیم داشت :

Bandwidth

Delay

Jitter

Packet Loss


برای هر کدام از چهار مولفه فوق، ابزارهایی داریم که مولفه مربوطه را بهبود دهند.

انواع مختلف ترافیک موجود در شبکه، دارای پیش نیازهای متفاوتی میباشند.بنابراین ابتدا لازم است رفتار ترافیکهای مختلف را شناسایی کرده و متناسب با آن ترافیک، به آن منبع اختصاص دهیم.بعنوان مثال برای یک برنامه File Transfer ، دیر رسیدن یک بسته چندان حائز اهمیت نمی باشد ولی برای برنامه های   Interactive  مانند تماس های تلفنی و ویدئو کنفرانس، Delay یم پارامتر بسیار مهم محسوب میشود.

فرض ما بر این است که تمام ارتباطات شبکه برقرار شده و روتینگ پروتکل مناسب هم انتخاب و پیاده سازی شده است و ما بدنبال "پیاده سازی کیفیت سرویس" هستیم.

حال به بررسی هر کدام از چهار مولفه تاثیرگذار بر QOS در شبکه می پردازیم :

پهنای باند ( Bandwidth )


میزان ( نرخ ) ترافیک که در واحد زمان ( ثانیه ) میتوان ارسال کرد را پهنای باند گویند.در برخی مواقع، خصوصاً در شبکه های Point To Point ، مقدار پهنای باند برابر با سرعت خط فیزیکی میباشند و در برخی مواقع کمتر از آن میباشد.

پهنای باند خریداری شده از Provider را اصطلاحاً  CIR ( Committed Information Rate )گویند.

ظرفیت فیزیکی خط را Access Rate  گویند.

بعنوان مثال AR ما ممکن است 2Mbps باشد ولی CIR ما، 128Kbps باشد.با استفاده از  دو کامند زیر میتوان موارد فوق الذکر را بر روی روتر اعمال کرد :

1-    Router ( Config-if )# Clock rate xxxxxxx

2-    Router ( Config-if )#bandwidth xxxxxxx

کامندهای Show مربوطه بر روی پورتهای Serial هم عبارتند از :

Router#Show controller serial 1/0/1

Router#show int serial 0/0/1

ابزارهای زیر بر روی "پهنای باند" اثر گذاشته و میتواند در استفاده بهینه از پهنای باند، کمک کند :

فشرده سازی ( Compression )

با استفاده از ابزار فشرده سازی، هم میتوان Payload را فشرده کرد و هم Header بسته را.اینکه کدام قسمت بسته را فشرده کنیم بستگی به نوع ترافیک مربوطه دارد.

صف بندی ( Queuing )

برای رزرو مقداری از پهنای باند موجود برای ترافیک یا  Application خاصی میتوان از ایزار Queuing استفاده کرد.با استفاده از این ابزار، میتوان صف های متفاوتی ایجاد و هر بسته را با توجه به الویت آن در صف مخصوص به خود قرار داد.مثلاً در صورت وجود دو صف، میتوان 60% از پهنای باند را به یک صف و 40% از پهنای باند را به صف دیگری اختصاص داد.

CAC ( Call Admission Control )

این ابزار برای کنترل ترافیک Voice ( و Video ) در شبکه میباشد.در حقیقت این ابزار Voice را در برابر Voice محافظت میکند.بعنوان مثال پهنای باند خروجی 64Kbps میباشد که 48Kbps آنرا به ترافیک Data و 16Kbps را به ترافیک Voice اختصاص داده ایم.فرض بر این است که 16Kbps برای دو Call در نظر گرفته شده است.اگر یک Call دیگر به شبکه اضافه شود، با کمبود پهنای باند برای ترافیک Voice مواجه خواهیم شد.برای رفع مشکل چکار باید بکنیم؟ با استفاده از ابزار CAC میتوانیم کنترل کنیم تا بیشتر از دو تا Call در شبکه نداشته باشیم.

برگرفته از کلاسها و جزوات آموشی مهندس دلجو 

QOS در سیسکو - بخش دوم